Ziekenhuizen ondertekenen charter voor samenwerking
Gents Ziekenhuisoverleg uit de startblokken
Drie Gentse ziekenhuizen – AZ Sint-Lucas, UZ Gent en AZ Jan Palfijn – hebben op 25 mei jl. het charter “Gents Ziekenhuisoverleg” ondertekend. Het charter vormt de basis voor een mogelijke samenwerking op velerlei gebied: medisch, administratief, logistiek… Nog belangrijker, zeker op de langere termijn, is het onderzoek dat de ziekenhuizen laten uitvoeren door professor Gemmel. Hij ontwikkelt het komende jaar een simulatiemodel met verschillende toekomstscenario’s om de zorgbehoeften en het zorgaanbod in de Gentse regio beter op elkaar af te stemmen.
Prof. dr. Colardyn (afgevaardigd bestuurder UZ Gent), Frank Vervaeke (bestuurder-directeur AZ Jan Palfijn) en Peter Degadt (algemeen directeur AZ Sint-Lucas) stelden het charter en het onderzoeksproject voor in aanwezigheid van professor Johan Kips van de Cel Ziekenhuizen bij het ministerie van Sociale Zaken en Volksgezondheid. Hij vertegenwoordigde minister Rudy Demotte, die op het laatste ogenblik verstek moest laten gaan. Bij monde van professor Kips liet de minister weten het project, “waaruit voor het beleid ongetwijfeld relevante lessen kunnen getrokken worden”, te steunen.

Waarover gaat het precies?
Het charter
De gezondheidsbehoeften in een grootstad als Gent evolueren voortdurend. Enerzijds zijn er de demografische en maatschappelijke ontwikkelingen die de gezondheidszorg voor telkens nieuwe uitdagingen plaatsen. Anderzijds is er de snel evoluerende geneeskunde, met toenemende technische mogelijkheden maar schaarser wordende overheidsmiddelen. In deze complexe en dynamische realiteit is samenwerking geboden.
Fusies zijn de meest verregaande vorm van samenwerking. De voorbije zeven jaar heeft in Gent een spectaculaire fusiegolf plaatsgevonden. Het aantal ziekenhuizen werd teruggebracht van acht naar vier.
Ook na de fusiegolf leeft binnen de Gentse regio de overtuiging dat de patiënt beter gediend wordt met samenwerking dan met onderlinge concurrentie tussen de gezondheidsverstrekkers. Rekening houdend met de behoeften van de bevolking, moet een integraal en complementair zorgaanbod ontwikkeld worden.

Drie Gentse ziekenhuizen – AZ Sint-Lucas, AZ Jan Palfijn AV en UZ Gent – zetten de eerste stap en engageren zich om, waar mogelijk, de krachten te bundelen ten voordele van de patiënt. Fundamenteel hierbij zijn de vrije keuze van de patiënt en de onafhankelijkheid en evenwaardigheid van de ziekenhuizen.
Eén en ander heeft geleid tot een Charter van het “Gents Ziekenhuisoverleg”, waarin de gemeenschappelijke doelstellingen, waarden en principes opgenomen zijn.

Waarden en principes
De samenwerking steunt op een zestal gedeelde waarden en principes. Vooraan staat de wil om een toegankelijke zorg aan te bieden aan al wie op het ziekenhuis een beroep doet, ongeacht zijn geslacht, ras, inkomen, taal, cultuur, religieuze, politieke of filosofische overtuiging, leeftijd, seksuele geaardheid of levensstijl. Ten tweede is er het respect voor de vrije keuze van de patiënt en voor zijn rechten. Ten derde willen de ziekenhuizen tariefzekerheid bieden en een betaalbare zorg voor alle patiënten. Het Gents Ziekenhuisoverleg verbindt er zich ook toe om onder-, over- of verkeerd gebruik van de beschikbare middelen te vermijden. Ook medische overconsumptie moet vermeden worden. Tenslotte garanderen de drie ziekenhuizen een wetenschappelijk verantwoorde medische aanpak, volgens de huidige stand van de wetenschap.

Doelstellingen
Het aanbieden van een humane en patiëntvriendelijke zorg op maat en van een hoge kwalitatieve zorg, waarbij bijzondere aandacht besteed wordt om alle risico’s maximaal te reduceren, zijn geen nieuwe doelstellingen voor de betrokken ziekenhuizen. Nieuw is wel de intentie van de drie ziekenhuizen om een gemeenschappelijke visie en een gemeenschappelijk beleid te ontwikkelen met betrekking tot transmurale aspecten. Aandacht voor de continuïteit van de zorg, met een goede communicatie en een structureel overleg tussen de verschillende gezondheidswerkers – huisartsen, mantelzorg, thuiszorg, ouderenzorg,… – staat centraal.
Voorts wil het Gents Ziekenhuisoverleg een brede zorgstrategische visie ontwikkelen. Door de behoeften in de regio in kaart te brengen, kunnen op basis hiervan op termijn verschillende rollen voor de Gentse ziekenhuizen worden afgebakend. Tenslotte is er ook de intentie om gezamenlijk st andpunten in te nemen ten aanzien van de bevoegde overheden en de zorgverzekeraars.

Concreet
Wat de concrete samenwerking betreft, zijn er al een aantal uitgesproken plannen. Sommige ervan kunnen op korte termijn vruchten afleveren, andere zullen pas op langere termijn hun waarde bewijzen.
Op korte termijn is er bijvoorbeeld afgesproken om de opleidings- en vormingsprogramma’s van de drie ziekenhuizen voor elkaar open te stellen. Medewerkers van het ene ziekenhuis zullen bepaalde bijscholingsprogramma’s kunnen volgen in een ander ziekenhuis. Continu leren is een vereiste voor een optimale dienstverlening. Door de krachten te bundelen kan efficiënter en kostenbesparend gewerkt worden.
Een ander voorbeeld is de intentie van de betrokken ziekenhuizen om op informaticagebied nauwer samen te werken. Op het ogenblik wordt door de drie informaticadiensten onderzocht hoe een gezamenlijk systeem ontwikkeld kan worden om de huisarten toegang te verschaffen tot medische informatie in de ziekenhuizen. Het spreekt vanzelf dat niet alleen de ziekenhuizen baat hebben bij zo’n gemeenschappelijk systeem, ook voor de huisartsen zou alles een stuk makkelijker en eenvoudiger worden.
Op medisch vlak is er de uitdrukkelijke intentie om meer nog dan vandaag – er zijn immers al jaren samenwerkingsverbanden tussen bepaalde diensten! – bewust op zoek te gaan naar mogelijke terreinen van samenwerking. Zo is afgesproken om in het kader van het oncologisch zorgprogramma uniforme uitgangspunten te hanteren en het “handboek oncologie” op elkaar af te stemmen. Ook op het gebied van geriatrie en cardiologie lopen er gesprekken voor een nauwere samenwerking.
Op strategisch vlak is er de samenwerking die vorm krijgt in het onderzoeksproject dat professor Gemmel het komende jaar in de steigers zet. (Zie: “De toekomst van het gezondheidsbeleid in de regio Gent”).
Om de operationele samenwerking blijvend te inspireren, zullen de directeurs, de voorzitters van de medische raden en de hoofdgeneesheren van de drie ziekenhuizen vijf keer per jaar samenkomen. Om strategisch de lijnen uit te zetten, gaan de voorzitters van de raden van bestuur en de directeurs jaarlijks de koppen bij elkaar steken.

Gentse regio
Het Gents Ziekenhuisoverleg wil zich niet beperken tot de drie ziekenhuizen die zich vandaag geëngageerd hebben. Van meet af aan was het de bedoeling om op termijn ook de andere ziekenhuizen uit de grote Gentse regio actief bij het overleg te betrekken. Om snel concreet resultaat te boeken, de mogelijkheden te onderzoeken en het vuur in de pan te houden, was het echter aangewezen om met een kleine groep van start te gaan. De eerste contacten met de andere ziekenhuizen uit de regio zijn inmiddels gelegd.

F.D. – juni 2004