Onderzoeksproject professor Gemmel
De toekomst van het gezondheidsbeleid in de regio Gent
De studie die professor Gemmel (Ugent en Vlerick Management School) de komende maanden uitwerkt, kan de basis vormen voor strategische keuzes die in de toekomst gemaakt moeten worden om het zorgaanbod in de regio Gent af te stemmen op de reële zorgbehoeften. Het belang ervan kan moeilijk overschat worden.
Het loutere feit dat de ziekenhuizen van het Gents Ziekenhuisoverleg gezamenlijk de schouders zetten onder het onderzoeksproject van professor Gemmel, is op zich al een belangrijke strategische optie. Het betekent namelijk dat de ziekenhuizen kiezen voor het samenwerkingsmodel en niet voor het concurrentiemodel. Het samenwerkingsmodel biedt veel meer garanties om onverwachte toekomstige evoluties in de zorgbehoeften op te vangen. Ook de samenwerking tussen ziekenhuizen en andere zorginstellingen (thuiszorg, woon- en zorgcentra,…) in een bepaalde regio is in dit opzicht heel belangrijk. Samenwerking betekent dat zorginstellingen afspraken maken over wie welke opdracht uitvoert in het zorgaanbod. Er is dus sprake van een taakverdeling.
Ook de overheid stuurt aan op een vorm van taakverdeling tussen ziekenhuizen onderling en tussen ziekenhuizen en andere zorginstellingen. Die taakverdeling kan gebeuren in termen van ondersteunende zware apparatuur of verblijfsduur of doelgroepen van patiënten. Een dergelijke taakverdeling kan echter maar gebeuren als er een duidelijk inzicht bestaat in de gevolgen ervan voor de invulling van de zorgbehoeften in de regio (o.m. toegankelijkheid) en voor de financiële leefbaarheid van de ziekenhuizen. Dit geldt niet alleen voor de huidige situatie, maar vooral voor de toekomst. Over die inzichten buigt het onderzoeksproject zich.

Doelstelling
De doelstelling van de studie van professor Gemmel is het ontwikkelen van een simulatiemodel dat toelaat het zorgaanbod in het verzorgingsgebied van de Gentse ziekenhuizen te berekenen in functie van verschillende toekomstscenario’s in termen van de allocatie en de evolutie van pathologiegroepen over de verschillende ziekenhuizen. De studie bestaat uit drie belangrijke onderdelen: ten eerste het in kaart brengen van de huidige patiëntenstroom in de regio Gent; ten tweede het inschatten van de toekomstige patiëntenstromen in de regio Gent; tenslotte het uitwerken van scenario’s voor een taakverdeling.

Huidige patiëntenstromen
Om de huidige patiëntenstroom in de Gentse regio in kaart te brengen, wordt rekening gehouden met een aantal factoren. De gemeente van herkomst van de patiënt is belangrijk, maar ook de afstand die de patiënt (en zijn familie!) aflegt en de eventuele bereidheid van patiënten om voor een bepaald ziekenhuis een bepaalde afstand af te leggen. Ook de pathologie van de patiënt kan hier een doorslaggevende factor zijn.
Ook de patiëntenstromen tussen de ziekenhuizen onderling worden in kaart gebracht, net als de patiëntenuitstroom, met speciale aandacht voor de uitstroom naar andere zorginstellingen (zoals RVT’s).

Toekomstige patiëntenstromen
Het inschatten van de toekomstige patiëntenstromen in de Gentse regio gebeurt op basis van determinanten van de toekomstige bedbehoeften. Deze determinanten worden op nationaal niveau vastgelegd na een macro-economische studie, die tevens inzicht zal verschaffen in de evolutie van deze determinanten. Bij het simuleren van de toekomstige patiëntenstromen zal rekening gehouden worden met verschillende scenario’s.

Uitwerken van scenario’s
Bij het uitwerken van scenario’s gaat het om een taakverdeling tussen zorginstellingen in de Gentse regio, vooral in termen van verschuiving van pathologie tussen ziekenhuizen. De scenario’s houden expliciet rekening met de bereidheid en de mogelijkheid van patiënten om een bepaalde afstand af te leggen naar een ziekenhuis.
Te onderzoeken vragen bij een scenario zijn: wat zijn de effecten op de huidige en de toekomstige zorgbehoeften in elk van de ziekenhuizen? Wat zijn de gevolgen voor de patiënten wat betreft de toegankelijkheid? Wat zijn de behoeften aan verschillende types van zorgaanbod (bvb. thuiszorg)? Hoe wordt concreet de samenwerking tussen zorginstellingen georganiseerd? Wat zijn de financiële consequenties voor een ziekenhuis?

F.D. – juni 2004