23-29 april: week van de valpreventie
Vallen is een frequent voorkomend probleem in ziekenhuizen. Ongeveer 40 tot 60 procent van alle incidenten binnen het ziekenhuis zijn valincidenten. Het komt erop neer dat tussen de 2 en 17 procent van de patiënten valt tijdens de hospitalisatie. Het cijfer is sterk afhankelijk van de patiëntenpopulatie en van het type afdeling. Het valrisico neemt toe met de leeftijd.
Gevolgen van valincidenten
Vaak leidt een val tot ernstige letsels zoals heupfracturen, andere fracturen, letsels van de weke delen en hoofdtrauma’s.
Behalve lichamelijke letsels kan een valpartij ook psychosociale gevolgen hebben, zoals sociale isolatie en valangst. Op economisch vlak heeft een valpartij ook ernstige gevolgen. Een val is bij ouderen één van de belangrijkste oorzaken van verminderd functioneren Het incident leidt vaak tot een verhoogde mortaliteit en een opname in een residentiële instelling of een ziekenhuis.
Aanpak valincidenten
Om de bovengenoemde redenen is het belangrijk dat er in ons ziekenhuis een cultuur heerst waarin er aandacht is voor vallen bij ouderen. Via de stuurgroep geriatrie werd in AZ Sint-Lucas de ‘werkgroep vallen’ in het leven geroepen. Deze werkgroep bestaat uit verschillende disciplines (een geriater, twee verpleegkundigen, een kinesitherapeut, een ergotherapeut, de dienstverantwoordelijke acute geriatrie en de dienstverantwoordelijke zorgprogramma voor de geriatrische patiënt) die samen een multidisciplinair valbilan hebben uitgewerkt. Op geriatrie wordt met dit valbilan alvast een aanzet gegeven tot deze cultuurverandering.
Het valbilan
Aangezien valincidenten vaak multifactorieel worden veroorzaakt, is het belangrijk dat alle mogelijke risicofactoren in kaart worden gebracht. Deze inventarisatie wordt ‘het valbilan’ genoemd, op basis waarvan een gerichte interventie gestart wordt. Dit kan het best gebeuren in een multidisciplinair samenwerkingsverband.
Naast de geriater zal ook de verpleegkundige, de kinesitherapeut en de ergotherapeut hierin betrokken worden. In het wekelijks multidisciplinair overleg wordt het valbilan van elke patiënt individueel besproken, aangepast en opgevolgd.
Als de patiënt in ontslag gaat, naar huis of naar een thuisvervangend milieu, is het belangrijk dat alle informatie met betrekking tot zijn val wordt gecommuniceerd in het ontslagdocument. Deze informatie heeft betrekking op de risicofactoren van het vallen, maar ook op de interventies die tijdens de hospitalisatiefase zijn opgestart.
In het kader van fractuurpreventie is er een samenwerking voorzien met de osteoporoseverpleegkundige, zowel op de afdelingen acute geriatrie, de interne liaison geriatrie en het dagziekenhuis geriatrie, dit voornamelijk met het oog op de medicatie en educatie.
Binnen het valbilan wordt ook rekening gehouden met de inbreng van de patiënt en/of de familie. Zo worden er bijvoorbeeld een keer per maand groepsessies georganiseerd.
Deze hebben als doel om de patiënt en/of de familie enerzijds uitleg te geven en te sensibiliseren en anderzijds individuele vragen aan bod te laten komen.
Opstart project
Met de week van de valpreventie van 23 april tot en met 29 april start meteen ook het nieuwe project in AZ Sint-Lucas. Met de week van de valpreventie wil men vanuit de overheid enerzijds ouderen en hun omgeving informeren en sensibiliseren omtrent valpreventie, en anderzijds het personeel van zorginstellingen motiveren om valpreventie te integreren in de dagelijkse praktijk.