Buikpijn, darmkrampen en diarree na radiotherapie

Je darmen zijn erg gevoelig voor straling en raken snel geïrriteerd. Hierdoor kun je verschillende klachten krijgen:

• Een branderig gevoel, krampen of pijn in je onderbuik.
• Diarree: Je moet vaker naar het toilet en je stoelgang is dunner dan normaal.

Let op voor uitdroging

Soms verlies je door de diarree te veel vocht. Let daarom goed op deze signalen van uitdroging:

• Je hebt een droge mond of een droge tong.
• Je huid ziet er rimpelig uit.
• Je moet minder vaak plassen en je urine is donker van kleur

Hoe lang duren de klachten?

De ongemakken aan je darmen zijn tijdelijk. Meestal beginnen de klachten rond de derde of vierde week van de bestraling. Eén tot twee weken na de behandeling zijn de cellen van je darmen weer hersteld. Je zult dan merken dat de klachten vanzelf verdwijnen.

Voedingsadvies

Tijdens je behandeling is het belangrijk dat je voeding kiest die je darmen rust geeft. Volg deze adviezen om je ontlasting dikker te maken en gasvorming te vermijden.

Wat mag je drinken?

Drink veel, liefst 1,5 tot 2 liter per dag.

• Wel: Water, thee, bouillon, groentesap (tomatensap) of vruchtensap (appel of druif). Thee, rijstwater, wortelsap en bosbessensap helpen extra goed tegen diarree.
• Niet: Koffie en sinaasappelsap. Vermijd ook dranken die te koud of te warm zijn.
• Tip bij cola: Laat de prik er eerst even uitgaan voor je de cola drinkt.

Tips voor je maaltijden

• Eet iets bij je drinken: Neem bij elk glas water of thee een beschuit of toast. Dit helpt om het vocht in je darmen te binden.
• Kies voor zacht en fijn: Snijd je eten heel fijn, gebruik een mixer of kauw extra goed.
• Licht verteerbaar: Kies voor mager vlees, vis, gekookte groenten en deegwaren (zoals pasta).
• Brood: Eet liever oud brood, geroosterd brood of beschuit. Vers wit brood is moeilijker te verteren.

Wat vermijd je beter?

Sommige producten kunnen je klachten verergeren:

• Vetten en kruiden: Eet niet te vet of te pikant.
• Suikers: Vermijd peperkoek en wees voorzichtig met melk of zuivel. Door de bestraling verdragen je darmen melksuiker (lactose) vaak minder goed.
• Fruit en groenten: Eet geen vers, gedroogd of gekonfijt fruit en geen rauwkost. Bananen mag je wel eten.

Voorkom gasvorming

Sommige producten zorgen voor extra lucht in de darmen. Dat kan pijn doen.

• Groenten: Eet geen uien, prei, koolsoorten, peulvruchten, selderie of champignons.
  Uitzondering: Bloemkool en broccoli mag je wel eten.
• Dranken: Drink geen spuitwater, bier of andere dranken met prik.
• Kauwgom: Gebruik geen kauwgom, want zo slik je ongemerkt veel lucht in.

Voedingsadvies bij diarree

Heb je last van diarree? Deze voedingsmiddelen zijn zacht voor je darmen en helpen je om je beter te voelen.

De broodmaaltijd

Kies voor producten die je darmen niet extra prikkelen:

• Brood: Gebruik (oudbakken) wit brood, beschuit of geroosterd brood. Je mag dit besmeren met boter of margarine.
• Beleg: Je kunt kiezen uit kaas, smeerkaas, rosbief, rookvlees, ham of een gekookt ei.
• Zoet beleg: Ook jam, honing of stroop zijn prima.

De warme maaltijd

Zorg dat je warme maaltijd licht verteerbaar is:

• Soep: Begin eventueel met een tas bouillon of soep.
• Vlees en vis: Kies voor mager vlees, vis, wild of gevogelte. Je kunt dit eten met wat vleesjus of botersaus.
• Groenten: Kook of stoof je groenten goed gaar. Snijd ze heel fijn of mix ze als dat makkelijker gaat.
  Let op: Vermijd groenten die gas vormen, zoals prei en kool (behalve bloemkool of broccoli).
• Bijgerechten: Eet hierbij goed gaar gekookte aardappelen, rijst, macaroni of spaghetti.

Tussendoortjes

Heb je tussendoor honger? Kies dan voor iets lichts:

• Een droog koekje of een biscuit.
• Een beschuit met wat margarine of iets zoets.

Algemene tips

• Vraag advies over medicatie: Neem nooit op eigen houtje medicijnen tegen diarree. Bespreek dit altijd eerst met je dokter.
• Verzorg je huid: Je huid kan gevoelig zijn na de ontlasting.
  1. Maak je huid voorzichtig schoon met zacht toiletpapier. Probeer niet te wrijven.
  2. Was de huid daarna door zachtjes te deppen met water en een zeep zonder parfum
  3. Spoel goed na met veel lauw water.
• Hou je stoelgang in de gaten: Let erop hoe vaak je naar het toilet gaat en hoe je stoelgang eruitziet (bijvoorbeeld of het waterig is). Zo kun je dit goed doorgeven aan je dokter.

Contact

Heb je last van je darmen of merk je veranderingen op? Neem dan contact op met je dokter of verpleegkundige. Doe dit zeker in de volgende situaties:

• Je hebt hevige pijn in je buik.
• Je moet vaker naar het toilet dan normaal.
• Je stoelgang wordt waterig.
• Je hebt een pijnlijk of branderig gevoel aan je aars.
• Je ziet bloed in je stoelgang, of je stoelgang is heel donker, kleverig en ruikt erg sterk.

Let ook op signalen van uitdroging

Neem ook contact op als je naast de darmklachten last hebt van:

• Een droge mond en een droge tong.
• Minder urine die er donker en troebel uitziet.
• Een droge en rimpelige huid.

Heb je vragen over je voeding?

Vind je het moeilijk om de juiste voeding te kiezen of heb je vragen over de adviezen? Raadpleeg dan je diëtist. Zij kunnen je helpen met een persoonlijk schema.