Artrose van de duimbasis

Wat is duimbasisartrose of rhizartrose?

Duimbasisartrose is slijtage van het zadelgewricht aan de basis van de duim, waar het eerste middenhandsbeentje en het trapeziumbotje samenkomen. Door dat gewricht kunnen we bewegingen maken, zoals grijpen, draaien en vasthouden.

Artrose kan alle gewrichten in het lichaam aantasten. Het is een veelvoorkomende oorzaak van pijn en stijfheid. In de hand komt artrose het vaakst voor bij

• de basis van de duim
• de kleine gewrichten van de vingers

Artrose is vaak asymptomatisch en leidt dan alleen tot verdikking en milde vervorming van de gewrichten. Dan is geen behandeling nodig. Als artrose pijnlijk wordt, kan een behandeling wel aangewezen zijn.

Artrose treft meestal oudere volwassenen en is het gevolg van jarenlange belasting van het gewricht. Het kraakbeen bedekt de uiteinden van de botten in een gewricht en helpt het gewricht soepel te bewegen. Als die kraakbeenlaag dunner wordt gaan botten tegen elkaar schuren, wat pijn en zwelling veroorzaakt. Artrose van de vingers en duim kan ook het bewegingsbereik en de kracht van de vingers en duimen verminderen.

Wat zijn de symptomen?

• Pijn: Vooral aan de basis van de duim, bij bewegingen zoals knijpen, schrijven of een pot openmaken.
• Stijfheid: Verminderde beweeglijkheid van de duim.
• Krachtverlies: Minder grip bij dagelijkse activiteiten.
• Zichtbare veranderingen: Soms is er een zwelling of vervorming van het gewricht.

Diagnose

Vroege diagnose en behandeling zijn belangrijk om de symptomen te beheersen en de aandoening te behandelen. We stellen de diagnose op basis van de klachten, lichamelijk onderzoek en eventueel een röntgenfoto. Tijdens het onderzoek beoordelen we de beweeglijkheid, kracht en gevoeligheid van je duim.

Behandeling

Niet-chirurgische behandelingen

• Rust en aanpassingen: Vermijd activiteiten die de duim belasten en gebruik hulpmiddelen.
• Spalktherapie: Een (op maat gemaakte) spalk stabiliseert het gewricht en vermindert pijn.
• Medicatie: Pijnstillers (zoals paracetamol of NSAID’s) kunnen tijdelijk verlichting bieden.
• Injecties: Een corticosteroïdinjectie kan ontsteking en pijn verminderen.

Chirurgische behandeling

Als de klachten ernstig zijn en niet verbeteren met bovenstaande behandelingen, kan een operatie een oplossing bieden. Het soort ingreep is afhankelijk van het gewricht:

• Reiniging van het gewricht (artroscopie)
• Vastzetten van een gewricht (arthrodese)
• Trapeziectomie met suspensie: Verwijdering van het trapeziumbotje om wrijving te verminderen en het plaatsen van een pees in deze ruimte om inzakken tegen te gaan.
• Vervanging van het gewricht (arthroplastie of prothese).
• Zenuwen naar het gewricht zelf doornemen (denervatie). Dit neemt enkel de pijn weg en voeren we enkel uit als er geen sprake is van bewegingsbeperking.

Jouw behandelend arts bespreekt met jou welke optie het meest geschikt is voor jouw situatie. Deze chirurgische ingrepen kunnen we als dagbehandeling in het ziekenhuis uitvoeren. Na de ingreep kan een gips of spalk noodzakelijk zijn. Een arthrodese of prothese zijn zeer succesvolle operaties die pijn kunnen verlichten en de functionaliteit kunnen herstellen.

Wat kan je zelf doen?

• Warmte of koude toepassen: Warmte ontspant spieren, terwijl koude zwelling kan verminderen.
• Blijf bewegen: Voer lichte oefeningen uit om stijfheid tegen te gaan.
• Gezonde levensstijl: Overgewicht kan extra belasting geven; een gezond gewicht kan helpen om de symptomen te verminderen.