Artrose van de vingergewrichten

Wat is artrose van de vingergewrichten?

Artrose kan alle gewrichten in het lichaam aantasten. Het is een veelvoorkomende oorzaak van pijn en stijfheid. In de hand komt artrose het vaakst voor bij

• de basis van de duim
• de kleine gewrichten van de vingers

Artrose is vaak asymptomatisch en leidt dan alleen tot verdikking en milde vervorming van de gewrichten. Dan is geen behandeling nodig. Als artrose pijnlijk wordt, kan een behandeling wel aangewezen zijn.

Artrose treft meestal oudere volwassenen en is het gevolg van jarenlange belasting van het gewricht. Het kraakbeen bedekt de uiteinden van de botten in een gewricht en helpt het gewricht soepel te bewegen. Als die kraakbeenlaag dunner wordt gaan botten tegen elkaar schuren, wat pijn en zwelling veroorzaakt. Artrose van de vingers en duim kan ook het bewegingsbereik en de kracht van de vingers en duimen verminderen.

Oorzaken van artrose

De precieze oorzaak van artrose is niet altijd duidelijk, maar factoren die een rol kunnen spelen zijn:

• Leeftijd: Het risico op artrose neemt toe met de leeftijd.
• Erfelijkheid: Een familiegeschiedenis van artrose kan het risico verhogen.
• Overbelasting: Beroepen of hobby’s die veel handgebruik vereisen.
• Letsel: Eerdere verwondingen aan de vingers kunnen de kans op artrose vergroten.
• Geslacht: Artrose komt vaker voor bij vrouwen.

Symptomen van artrose in de vingers

Patiënten met artrose in de vingergewrichten kunnen last hebben van:

• Pijn, vooral bij gebruik van de handen.
• Stijfheid, vooral in de ochtend.
• Zwelling en ontsteking rondom de gewrichten.
• Verminderde kracht in de handen.
• Zichtbare knobbels bij de gewrichten (Heberden- en Bouchard-knobbels).

Diagnose

Vroege diagnose en behandeling zijn belangrijk om de symptomen te beheersen en de aandoening te behandelen. We stellen de diagnose op basis van:

• Lichamelijk onderzoek: De arts bekijkt de gewrichten en controleert op pijn, zwelling en bewegingsbeperking.
• Röntgenfoto’s: Om slijtage, versmalling van de gewrichtsspleet of botknobbels te bevestigen.
• Aanvullend onderzoek: In sommige gevallen kan een MRI, CT of bloedonderzoek nodig zijn om andere oorzaken uit te sluiten.

Behandeling

Hoewel artrose niet te genezen is, zijn er verschillende behandelmogelijkheden om de klachten te verminderen.

Niet-chirurgische behandelingen

• Leefstijlaanpassingen: Vermijd activiteiten die de gewrichten belasten.
• Spalktherapie: Een (op maat gemaakte) spalk stabiliseert het gewricht en vermindert pijn.
• Medicatie: Pijnstillers (zoals paracetamol of NSAID’s) tegen pijn en ontsteking.

Chirurgische behandeling

Als de klachten ernstig zijn en niet verbeteren met bovenstaande behandelingen, kan een operatie een oplossing bieden. Het soort ingreep is afhankelijk van het gewricht:

• Reiniging van het gewricht (artroscopie)
• Vastzetten van een gewricht (arthrodese)
• Vervanging van het gewricht (arthroplastie of prothese).
• Zenuwen naar het gewricht zelf doornemen (denervatie). Dit neemt enkel de pijn weg en voeren we enkel uit als er geen sprake is van bewegingsbeperking.

Jouw behandelend arts bespreekt met jou welke optie het meest geschikt is voor jouw situatie. Deze chirurgische ingrepen kunnen we als dagbehandeling in het ziekenhuis uitvoeren. Na de ingreep kan een gips of spalk noodzakelijk zijn. Een arthrodese of prothese zijn zeer succesvolle operaties die pijn kunnen verlichten en de functionaliteit kunnen herstellen.

Preventie

• Houd je gewrichten warm om stijfheid te verminderen.
• Gebruik hulpmiddelen om de belasting van je handen te verminderen.
• Blijf actief met lichte oefeningen om de beweeglijkheid en kracht te behouden.

Wanneer moet je contact opnemen met je huisarts of handchirurg?

Neem contact op als je

• ernstige of aanhoudende pijn ervaart.
• je hand of vingers niet meer goed kunt gebruiken.
• nieuwe zwelling of roodheid opmerkt.