Ecoteam
Ons ecoteam begon als een klein initiatief van enkele verpleegkundigen, maar groeide ondertussen uit tot een vaste werkgroep met leden uit allerlei diensten: verpleegafdelingen, voeding, aankoop ... Die werkgroep denkt, met de steun van onze directie, na over de volgende stappen die we kunnen zetten om ons ziekenhuis (nog) duurzamer te maken.
In 2025 mocht het ecoteam 5 kaarsjes uitblazen en kunnen we terugblikken op heel wat mooie verwezenlijkingen.
Afval verminderen en sorteren
Ons ziekenhuis produceert 1.000.000 kg afval per jaar. We doen ons best om zoveel mogelijk te sorteren, zodat het afval op de juiste manier gerecycleerd of verwerkt kan worden. Waar we kunnen vervangen we wegwerpartikelen door herbruikbare varianten om afval in het geheel te vermijden.
We sporen medewerkers én patiënten aan om zoveel mogelijk te sorteren. Zo voorzien we in de gangen en op ons terrein vuilnisbakken voor restafval, pmd en papier/karton. We sensibiliseren medewerkers via duidelijke sorteerwijzers en onze afvaltoren.
Afval voorkomen doen we door zoveel mogelijk herbruikbare zaken te gebruiken en in te zetten op digitalisering, om papierafval te besparen.
Afvaltoren
Sorteren is belangrijk om zoveel mogelijk afvalstromen uit het restafval te halen en te hergebruiken. Om dat op onze afdelingen te faciliteren, ontwikkelden we een eigen afvaltoren met kleurcodes. Meer duidelijkheid voor onze medewerkers = grotere kans dat iedereen juist sorteert.
In de afvaltoren sorteren we glas en porselein, batterijen, toners en inktpatronen, klein gevaarlijk afval, klein elektrisch afval en metaal.
Herbruikbare lunchboxen
Sinds maart 2025 zijn er in ons personeelsrestaurant geen wegwerpverpakkingen meer te vinden. Alle medewerkers kregen een herbruikbare lunchbox en kunnen ook een herbruikbare beker aanschaffen voor soep of pap.
Door over te stappen naar herbruikbaar, sparen we per jaar 83.549 wegwerpbakjes en 88.200 wegwerpbekers uit.
Herbruikbare medicatiebekers
Op onze verpleegafdelingen schakelden we onlangs om naar herbruikbare bekers in plaats van kartonnen bekertjes om medicatie te nemen. Onze patiënten krijgen sinds kort ook een beker van polycarbonaat glas om uit te drinken. Lichter, iets groter en vooral: niet breekbaar.
In 2024 verbruikten we op de verpleegafdelingen 243.500 kartonnen bekers. Die zijn daarnaast ook nog eens niet-recycleerbaar. Door de omschakeling naar de groene bekers voor medicatie, sparen we dus heel wat afval uit.
Sorteren in het OK
We stelden vast dat in het operatiekwartier veel plastic en papier onnodig bij het niet-recycleerbaar afval terechtkwam. We voorzagen daarom een nieuwe afvalzakhouder met vier compartimenten:
- NRMA: Medisch afval dat niet kan of mag gerecycleerd worden.
- Pmd: Plastic verpakkingsmateriaal van producten die in de operatiezaal worden uitgepakt.
- Papier en karton
- Steriele velden: Blauwe doeken waarin instrumenten zijn verpakt. Deze propere, maar niet-herbruikbare doeken worden verwerkt tot kunststofkorrels en gaan naar de auto-industrie voor de productie van dashboards.
Geefpunt Kringwinkel
Om voor onze medewerkers de weg naar de tweedehandsmarkt te vergemakkelijken, voorzien we een geefpunt van de Kringwinkel in onze kelder, dicht bij de kleedkamers. Zo helpen we voorkomen dat herbruikbare spullen bij het afval terechtkomen, ook buiten het ziekenhuis.
Duurzame infrastructuur
- We recupereren regenwater zoveel mogelijk en gebruiken het om de toiletten door te spoelen of planten te besproeien
- Ijsbanken
- Zonnepanelen
- Warmte-Kracht-Koppeling
- BEOveld
- Geen pesticiden (wel branden, stoom, heet water)
- Ons nieuw medisch centrum in Evergem is een bijna energie neutraal gebouw
Bloemen en bijtjes
Op ons terrein hebben we twee bloemenweides en een insectenhotel. We proberen de biodiversiteit te verhogen met een mooi onderkomen voor lieveheersbeestjes, gaasvliegen en bijen. Op onze bloemenweide kunnen de bijtjes naar hartenlust hun nectar halen.
Groendaken
Op onze gebouwen hebben we maar liefst 18 groendaken. Een groendak werkt isolerend, zorgt voor biodiversiteit, vangt fijnstof op en haalt koolstofdioxide (CO2) uit de lucht. De plantjes zetten die CO2 om in zuurstof.
Mobiliteit
Met een fietslease-aanbod en fietsvergoeding, stimuleren we onze medewerkers om woon-werkverplaatsingen zoveel mogelijk met de fiets te doen. De cijfers over woon-werkverkeer tonen een duidelijke tendens naar meer fietsers en minder wagengebruik.
Voeding
Goede zorg in AZ Sint-Lucas, dat smaakt!
In 2023 lanceerden we een nieuw voedselaanbod in ons ziekenhuis. Wat veranderde er?
- Extra plantaardige gerechten bij de warme maaltijden, de saladbar én de broodjes.
- Op donderdag serveren we een lekker en duurzaam aanbod, zonder vlees. Voor de patiënten, voor de medewerkers, in de bistro en de broodjeszaak is er op donderdag geen vlees te krijgen.
- We volgen een concreet actieplan om voedselverspilling tot een minimum te beperken.
Duurzaam energieverbruik
Een ziekenhuis verbruikt gigantisch veel elektriciteit: ongeveer evenveel als 4.200 gezinnen. Ons elektriciteitsverbruik verminderen doen we door zoveel mogelijk duurzame energie te gebruiken en zoveel mogelijk elektriciteit zelf op te wekken. Dat doen we zo:
- We hebben een eigen warmtekrachtkoppeling (WKK). Dat is een motor op gas die naast elektriciteit meteen ook warmte opwekt.
- Op onze daken liggen maar liefst duizend zonnepanelen. Samen wekken ze jaarlijks zo’n 320 megawattuur op, goed voor bijna 3% van het totale verbruik van ons ziekenhuis. Ook op het dak van ons magazijn in de Logboekstraat liggen zonnepanelen.
- Verlichting omschakelen naar LED: de afgelopen jaren is er al heel wat verlichting omgeschakeld naar LED. In 2023 werd de verlichting in de parkeertoren en het onthaal omgeschakeld naar LED, goed voor 650 LED-lampen. Naast de vervanging van de verlichting wordt ook de sturing aangepast, zodat het licht enkel aanschakelt als dat nodig is.
Ons ziekenhuis is ook aangesloten op het warmtenet van Gent, waardoor we een groot deel van het jaar de restwarmte van de Luminus elektriciteitscentrale gebruiken om ons ziekenhuis te verwarmen.
Erkenningen en awards
We zetten ons beste beentje voor en dat loont, want we mochten al verschillende awards en erkenningen in ontvangst nemen.
Zorgwerkgever van het jaar - duurzaamheidsaward
In 2025 mochten we de duurzaamheidsaward van Zorgwerkgever van het jaar mee naar huis nemen.
De jury: "Het ecoteam van AZ Sint-Lucas ontwikkelde een modulaire afvaltoren, schrapte het gebruik van wegwerpbekers voor medicatietoediening en weerde alle wegwerpverpakkingen in het personeelsrestaurant. Het stadsziekenhuis heeft bovendien oog voor het sociale aspect, met intercultureel bemiddelaars en ook patiënten worden actief bevraagd over hun zorgtraject. Het ziekenhuis neemt verdiend de Duurzaamheidsaward van het Jaar 2025 mee naar huis."
Voka charter voor duurzaam ondernemen
Duurzaam ondernemen gaat verder dan het beperken van onze klimaatimpact. Het is een continu verbeteringsproces waarbij je als onderneming economische, milieu- en sociale overwegingen op een geïntegreerde manier in de bedrijfsvoering opneemt. Om ons duurzaamheidsbeleid te verankeren, nemen we het op in onze strategische doelstellingen. Daarbij gebruiken we de zeventien Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties als kader.
Sinds 2023 mochten we al drie keer een Voka Charter Duurzaam Ondernemen in ontvangst nemen en kunnen we onszelf ook echt een duurzame ondernemer noemen.
SDG Pioneer Label
In 2025 kregen we het SDG Pioneer label van Voka. Een mooie erkenning voor onze actieve bijdrage aan de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties. Duurzaamheid is bij ons geen bijzaak, maar een essentieel onderdeel van onze strategie, en dat merk je in wat we doen. Van initiatieven rond duurzaam afvalbeheer tot inzetten op diversiteit en kwaliteitsvolle zorg voor iedereen.
Samenwerkingen
Onderzoek herbruikbare luiers op materniteit
We werkten mee aan een onderzoek van Odisee Hogeschool rond wasbare luiers op onze materniteit. Ouders die tussen 1 februari en 31 maart 2025 een baby kregen in ons ziekenhuis, konden tijdens hun verblijf op de materniteit herbruikbare luiers testen. Bij ontslag vulden ze een digitale vragenlijst in over hun ervaringen. We gebruikten voor de studie een all-in-one herbruikbare luier met verstelbare drukknopen die ook al in verschillende Gentse kinderdagverblijven gebruikt wordt. Een gespecialiseerde wasserij waste de luiers op een hygiënische en ecologische manier.
Green deal duurzame zorg
Op 15 maart 2023 werd het startschot gegeven voor de Green Deal Duurzame Zorg. Meer dan 150 verschillende zorginstellingen en organisaties - waaronder AZ Sint-Lucas - engageren zich de komende jaren om de zorg duurzamer te maken.
De zorg- en welzijnssectoren vangen mee de fysieke, mentale en sociale gevolgen van de klimaatveranderingen en een vervuilde leefomgeving op. Terzelfdertijd dragen ze ook zelf bij aan deze problemen. Deze vicieuze cirkel wil ook AZ Sint-Lucas mee doorbreken met de Green Deal Duurzame Zorg.
De werking van de Green Deal Duurzame zorg is opgebouwd rond vier thema’s waarvoor ook specifieke doelstellingen zijn opgenomen.
- Thema 1: Natuur & Gezondheid
- Thema 2: Klimaat & Infrastructuur
- Thema 3: Materialen & Afval
- Thema 4: Geneesmiddelen in water
Health Care Without Harm
We sluiten ons aan bij Health Care Without Harm en versterken met die stap onze ambitie om zorg duurzaam te maken. Samen met een wereldwijd netwerk van ziekenhuizen werken we aan minder CO₂-uitstoot, circulaire oplossingen en gezonde, veilige zorg. Zo combineren we topkwaliteit met respect voor mens en planeet.
