Vaccinaties bij oncologische patiënten

Zowel de Hoge Gezondheidsraad als de internationale oncologische richtlijnen duiden op het belang van een tijdige vaccinatie van oncologische patiënten. We lijsten hieronder een aantal vaccins op, volgens de nationale richtlijnen. Uiteraard blijft het ook aangewezen de basisvaccinaties (bv. DTP) te onderhouden. We raden aan om ook personen binnen hetzelfde huishouden/dichte familie te vaccineren.

Voor de meest recente informatie kan je terecht op de website van de Hoge Gezondheidsraad.

Naar de adviezen van de Hoge Gezondheidsraad

COVID-vaccin

Doelgroep

  • Leeftijd ≥ 65 jaar of verblijvend in zorginstelling
  • Patiënten met immuniteitsstoornissen

Vaccinatieschema

  • Booster elke (6)-12 maand
  • Kan gecombineerd worden met influenzavaccin

Timing

  • Jaarlijks (in respiratoir seizoen)
  • Patiënten onder chemotherapie: 3-tal dagen voor de volgende toediening van de chemotherapie
  • Patiënten onder immunotherapie: 7 dagen voor volgende toediening van de immunotherapie
  • Patiënten onder doelgerichte therapie (zoals perorale doelgerichte therapie): er is geen specifiek tijdstip voor de vaccinatie
  • Uitzondering: uitstel van vaccinatie bij patiënten met immuungerelateerde bijwerkingen of als patiënten corticoïden innemen

RSV-vaccin

Doelgroep

  • personen ≥ 60 jaar met risicofactoren voor ernstige RSV-ziekte, patiënten met immuundeficiëntie (met inbegrip van patiënten met solide tumoren en hematologisch maligniteiten), bewoners van woonzorgcentra
  • alle personen ≥ 75 jaar

Vaccinatieschema

  • Arexvy® of Abrysvo®
  • Eenmalige toediening

Timing

  • Preferentieel september/oktober, maar hele jaar mogelijk
  • Patiënten onder chemotherapie: 3-tal dagen voor de volgende toediening van de chemotherapie
  • Patiënten onder immunotherapie: 7 dagen voor volgende toediening van de immunotherapie
  • Patiënten onder doelgerichte therapie (zoals perorale doelgerichte therapie): er is geen specifiek tijdstip voor de vaccinatie
  • Uitzondering: uitstel van vaccinatie bij patiënten met immuungerelateerde bijwerkingen of als patiënten corticoïden innemen

Terugbetaling

Arexvy® is terugbetaald vanaf 65 jaar of ouder bij

  • Patiënten die zich bevinden in de residentiële zorg of verblijven in een andere vorm van instelling.
  • Patiënten met een verhoogd risico op ernstige RSV-ziekte als gevolg van één of meer comorbiditeiten:
    • chronische luchtwegaandoeningen.
    • chronisch hartfalen met NYHA klasse II – IV
    • chronische nierziekte met KDOQI score 3-5
    • diabetes
    • obesitas (met BMI >= 30).
    • immuundeficiëntie als gevolg van ziekte of behandeling, waaronder patiënten met solide kanker of hematologische maligniteit, al dan niet behandeld in de laatste 5 jaar voorafgaand aan de toediening van het vaccin

Terugbetaling moet via een akkoord bij de adviserend arts aangevraagd worden (elektronisch ‘hoofdstuk 4’ of papieren versie via BCFI).

Influenzavaccin

Tetravalentvaccin

Timing

  • Jaarlijks (periode november tot begin december)
    • Indien samen met COVID-vaccin: oktober
    • Indien apart: vanaf midden oktober (en COVID-vaccin in september of oktober)
  • Patiënten onder chemotherapie: 3-tal dagen voor de volgende toediening van de chemotherapie
  • Patiënten onder immunotherapie: 7 dagen voor volgende toediening van de immunotherapie
  • Patiënten onder doelgerichte therapie (zoals perorale doelgerichte therapie): er is geen specifiek tijdstip voor de vaccinatie
  • Patiënten onder IVIG (Privigen): 14 dagen verwijderd van vorige/volgende behandeling
  • Uitzondering: uitstel van vaccinatie bij patiënten met immuungerelateerde bijwerkingen of als patiënten corticoïden innemen

Terugbetaling

De standaardgedoseerde vaccins (Alpharix®, Vaxigrip® en Influvac®) worden terugbetaald (categorie b) voor:

  • groepen met hoog risico van complicaties bij wie de HGR vaccinatie sterk aanbeveelt
  • gezonde 50- tot 65-jarigen.

De vermelding “derdebetalersregeling van toepassing” is voldoende om terugbetaling te verkrijgen.

Het standaardgedoseerde vaccin met adjuvans (Fluad®) wordt terugbetaald (categorie b) voor personen vanaf 65 jaar. Terugbetaling is enkel mogelijk na aanvraag (hoofdstuk IV, a priori).

Het hooggedoseerde vaccin (Efluelda®) wordt enkel terugbetaald (categorie b) voor:

  • personen ≥ 65 jaar die verblijven in de residentiële zorg (bv. woonzorgcentra, centra voor herstelverblijf) of in
    een andere vorm van instelling
  • personen ≥ 75 jaar die niet in een (zorg)instelling verblijven.

Terugbetaling is enkel mogelijk na aanvraag (hoofdstuk IV, a priori).

Pneumokokkenvaccin

Namen vaccins

  • PCV 20 = Prevenar 20
  • PPV23 = Pneumovax 23
  • PCV21 = Capvaxive (op dit moment nog niet in België beschikbaar)

Primovaccinatie

Flowchart

Leeftijdsgroep

Populatie

Vaccinkeuze

18–49 jaar

Met risicofactoren

PCV20

50–64 jaar

Met risicofactoren

PCV20 of PCV21

≥65 jaar

Alle patiënten

PCV20 of PCV21

≥85 jaar

Alle patiënten

PCV21

Hoewel PCV21 de voorkeur heeft voor ≥85 jaar, wordt PCV20 aanbevolen als een aanvaardbaar alternatief wanneer PCV21 niet beschikbaar is.

Vaccinatiebeslissing voor pneumokokken

Risicogroepen

Medische risicofactoren voor volwassenen

Bij hematologische ziekten indicatie te bespreken met behandelend hematoloog.

Hervaccinatie

Eerdere vaccinatie

Volgend vaccin

Wanneer toedienen

Alleen PPV23 (ongeacht het aantal doses)

PCV20 of PCV21

≥ 1 jaar na de laatste PPV23

Alleen PCV13 of PCV15

PCV20 of PCV21

≥ 1 jaar na PCV13 of PCV15

PCV13 of PCV15 → PPV23

PCV20 of PCV21

≥ 5 jaar na PPV23

PCV20 of PCV21

Geen nodig

/

Timing

  • Primovaccinatie: bij voorkeur minstens 2 weken voor het opstarten van de antitumorale behandeling.
  • Revaccinatie: bij voorkeur als patiënt niet meer onder antitumorale behandeling staat (minstens 3 maanden na laatste behandeling).
  • Als de patiënt al onder antitumorale behandeling staat, beslist de oncoloog om dit al dan niet te geven (Cave: verminderde opbouw immuniteit). Timing: 3-tal dagen voor de volgende toediening van chemotherapie, 7 dagen voor volgende toediening immunotherapie.
  • Patiënten onder IVIG (Privigen): op 14 dagen afstand van vorige/volgende behandeling

Praktische overwegingen

Algemene opmerkingen

  • Co-administratie met andere vaccins is toegelaten
  • Bij ongekende vacinnatiestatus: Toediening van PCV20 of PCV21 (zoals bij vaccinatie-naïeve patiënten)
  • Bij ernstig immuungecompromiteerde patiënten: individueel te bekijken of vroegtijdige hervaccinatie aangewezen is

Terugbetaling PCV20

Enkel bij volwassenen die niet eerder tegen pneumokokkeninfectie werden gevaccineerd of meer dan vijf jaar geleden enkel met PPV23 (Pneumovax 23) werden gevaccineerd bestaat de mogelijkheid voor tegemoetkoming bij personen van 65-80 jaar oud met een verhoogd risico op een pneumokokkeninfectie en met comorbiditeit(en):

  • chronisch hartlijden met NYHA klasse II – IV
  • chronisch longlijden, gediagnosticeerd met astma, COPD, longfibrose, restrictieve longziekte, de gevolgen van longembolie, mucoviscidose of interstitiële longziekte
  • actieve rokers
  • chronisch leverlijden (Child-Pugh score B en C)
  • chronisch nierlijden met KDOQI score 3-5
  • chronisch neurologische of neuromusculaire aandoeningen met verhoogd aspiratierisico
  • diabetes mellitus

De behandelende arts vermeldt op het voorschrift “derdebetalingsregeling van toepassing”. Geen voorafgaande toestemming van de adviserend arts nodig.

Herpes zoster vaccin

Shingrix® is een niet-levend, recombinant subunit-vaccin met adjuvans tegen Herpes Zoster voor de preventie van zona en postherpetische neuralgie. Het wordt I.M. toegediend.

Doelgroep (cfr. Hoge Gezondheidsraad)

  • Immunocompetente volwassenen ≥ 60 jaar.
  • Immuungecompromitteerde patiënten, met inbegrip van patiënten ≥ 16 jaar die immunosuppressieve therapie volgen, evenals patiënten die een therapeutische behandeling met JAK-remmers volgen.

Vaccinatieschema

  • Een eerste dosis wordt gevolgd door een tweede dosis 2 maanden later.
  • Indien flexibiliteit in het vaccinatieschema noodzakelijk is, kan de tweede dosis 2 tot 6 maanden na de eerste dosis worden toegediend.
  • Bij personen die een korter schema nodig hebben wegens een geplande immunosuppressieve therapie, kan de tweede dosis 1 tot 2 maanden na de eerste dosis worden toegediend.

Timing

  • Indien mogelijk toe te dienen minstens 2 weken voor het opstarten van de antitumorale behandeling.
  • Indien de patiënt reeds onder antitumorale behandeling staat, is het de individuele beslissing van de oncoloog om dit al dan niet te geven (Cave: verminderde opbouw immuniteit). Timing: 3-tal dagen voor de volgende toediening van chemotherapie, 7 dagen voor volgende toediening immunotherapie.
  • Patiënten onder IVIG (Privigen): op 14 dagen afstand van vorige/volgende behandeling
  • Gelijktijdige toediening van het seizoensgriepvaccin of het pneumokokkenvaccin (PPV23 of PCV13) is veilig.

Terugbetaling

  • Bij volwassenen vanaf 18 jaar
  • Attest ter goedkeuring van terugbetaling dient ingevuld te worden en bezorgd te worden aan de adviserend geneesheer.
  • met een maligne tumor en die een actieve behandeling ondergaan hebben gedurende de laatste 5 jaar voorafgaand aan de eerste toediening van het vaccin.
De inhoud van deze pagina werd samengesteld door de betrokken dienst(en). Laatste update: 14-april-2026.
Naar boven

AZ Sint-Lucas & Volkskliniek

Groenebriel 1
9000 Gent

GPS adres

Terhagen

09 224 61 11
info@azstlucas.be
Qualicor Europe Logo RGB

AZ Sint-Lucas behaalde het Qmentum-kwaliteitslabel van Qualicor Europe

made by