Blaasfunctieonderzoek

Uw arts stelde voor om een urodynamisch onderzoek of blaasfunctieonderzoek uit te voeren om de werking van de blaas en oorzaak van uw plasproblemen beter te begrijpen.

Het onderzoek is aangewezen bij klachten als:

• Moeite met plassen of een zwakke straal
• Frequente of plots opkomende drang om te plassen
• Ongewild urineverlies
• Terugkerende urineweginfecties
• Neurologische aandoeningen

Hoe werkt de blaas?

De blaas is een orgaan dat in het kleine bekken zit. De blaas bestaat uit verschillende lagen. De buitenste laag van de blaas is een spierlaag. De binnenste laag van de blaas bestaat uit urotheelcellen. Deze cellen vormen de barrière tussen de urine in de blaas en de rest van de blaaswand.

De blaas heeft twee belangrijke functies:

• Opslaan van urine (vulfase)
• gecontroleerd legen van de urine (ledigingsfase)

Tijdens de vulfase ontspant de blaas zich om urine op te slaan en trekt de sluitspier samen zodat de urine niet ontsnapt. Als u plast, trekt de blaasspier samen en ontspant de sluitspier zich zodat de urine naar buiten kan stromen.

Voor een goede blaasfunctie moeten drie zaken in orde zijn:

• de blaasspier
• de sluitspier
• en de aansturing door de zenuwbanen.

Als de samenwerking tussen spieren en zenuwen verstoord is, ontstaan klachten. Tijdens het onderzoek proberen we uw klachten uit te lokken om deze beter te begrijpen.

Voorbereiding

• Het onderzoek gebeurt best met een gevulde blaas. Plas niet net voor het onderzoek.
• U hoeft niet nuchter te zijn.
• Probeer de ochtend van het onderzoek nog eens naar het groot toilet te gaan.
• Verwacht je de menstruatie op de dag van het onderzoek? Dat kan vervelend zijn voor u, maar voor het onderzoek is dat geen probleem. Wilt u liever op een ander moment komen? Verplaats het onderzoek zeker 48u op voorhand.
• Bent u angstig voor het onderzoek? Meld het gerust vooraf aan de arts of verpleegkundige.

Het onderzoek

Aankomst en voorbereiding

Een kwartier voor de afspraak meldt u zich aan via de inschrijfkiosken (straat 60). Volg de instructies op uw stickers, scan ze aan de balie (straat 41) en neem plaats in de wachtzaal. Een verpleegkundige komt u halen.
Bent u zwanger, allergisch voor antibiotica, pleisters,.. of heeft u suikerziekte? Meld dat aan de arts of verpleegkundige.

De verpleegkundige vraagt u om uw onderkleding uit te doen en plaats te nemen op de onderzoeksstoel. Het onderzoek start met het ontsmetten van je genitaliën. Er zal ook een lokaal verdovend glijmiddel in de plasbuis ingebracht worden. Er wordt eerst een dun buisje (een sonde) via de plasbuis opgeschoven tot in de blaas om de blaas leeg te maken en het overblijvend urinevolume in de blaas (= residu) te noteren. Dat buisje wordt nadien verwijderd, wat niet pijnlijk is.

Hierna plaatsen we een nog fijnere en soepele drukmeetsonde via de plasbuis tot in de blaas. Die sonde is verbonden met een meettoestel zodat de druk in de blaas en de druk in de plasbuis gemeten wordt. Er wordt een tweede dunne soepele sonde met ballonnetje in je rectum geschoven. Ook dat is niet pijnlijk en dient om de druk van de darm te kunnen meten. We kleven ook nog drie klevers: twee ter hoogte van de stuit en één ter hoogte van de rechter dij om de bekkenbodemspier te meten. Eerst voeren we metingen uit en herpositioneren we de sonde tot die goed zit.

Dan wordt je gevraagd te plassen. Nadien leegt de verpleegkundige de blaas met een sonde; op die manier weten we of er bij jou nog een restje urine achterblijft na het plassen. Vervolgens worden er twee fijne slangetjes geplaatst; eentje in de plasbuis en eentje in de endeldarm. Dit wordt gedaan met behulp van wat verdovend glijmiddel. Het inbrengen kan wat vervelend aanvoelen, maar is niet pijnlijk. Tot slot worden drie kleefelektrodes op de huid van je billen aangebracht.

Vulfase

De blaas wordt langzaam gevuld met een steriele vloeistof. Tijdens het vullen stelt de verpleegkundige enkele vragen. De vulling gaat niet verder dan 500-550 ml.

Zeg het wanneer u:

• voor het eerst plasdrang voelt.
• een plasdrang voelt waarbij u naar het toilet zou gaan.
• uw plas niet langer langer kan ophouden. Wacht met plassen tot de verpleegkundige het zegt.

Plasfase

U mag plassen terwijl alle katheters blijven zitten. De urine loopt daarbij af in een speciaal toilet. De computer registreert het geplaste volume en berekent het overgebleven volume in de blaas (= residu). Tijdens het onderzoek vraagt de verpleegkundige u om af en toe te hoesten.

Daarnaast wordt (altijd bij vrouwen en op specifieke indicatie bij mannen) gebruikgemaakt voor het uitvoeren van een grondig klinisch onderzoek van de bekkenbodem, het vaststellen of uitsluiten van bekkenorgaanverzakkingen, genitale problemen, het uitvoeren van een functioneel onderzoek van bekkenbodemspieren en het uitvoeren van urineverlies-testen met een normale blaasvulling door de uroloog.

Het onderzoek duurt ongeveer 45 tot 60 minuten.

Na het onderzoek

De sondes worden verwijderd. Dat is pijnloos. U mag je aankleden en opnieuw plaatsnemen in de wachtzaal. De uroloog komt u halen om de resultaten van het onderzoek te bespreken.

Nazorg

• Zorg dat u voldoende drinkt na het onderzoek om infectie tegen te gaan.
• Licht bloedverlies kan voorkomen.
• Een branderig gevoel tijdens het plassen is normaal en tijdelijk. Dat gevoel verdwijnt spontaan. Als de irritatie toch blijft aanhouden neemt je een zakje Monuril 3g dat bij verlaten van de consultatie werd meegegeven.
• U krijgt een eenmalige dosis antibioticum ter preventie van een blaasontsteking.

Contacteer uw uroloog bij:

• Koorts boven 38°C
• Blijvende of hevige pijn bij het plassen
• Moeite om te plassen