09 224 61 11

Lettergrootte: a a a

Epidurale verdoving bij de bevalling

Wat is een epidurale verdoving?

De epidurale verdoving of “ruggenprik” is een methode voor het toedienen van pijnstillers in de epidurale ruimte vlak bij de zenuwen die uit het ruggenmerg treden. Dit zijn o.a. de zenuwen die de pijnprikkels van de baarmoeder en de bekkenbodem geleiden. Door het toedienen van pijnstillers wordt de geleiding van pijn geblokkeerd en verdwijnt de pijn van de weeën. Ook de zenuwen voor de spieren van de onderste ledematen worden gedeeltelijk geblokkeerd. Na een ruggenprik kan dus de spierkracht in het onderlichaam tijdelijk afnemen.

Hoe wordt een epidurale verdoving toegediend?

Het toedienen van een epidurale verdoving gebeurt door een anesthesist. Het is een delicate procedure, waarbij een naald wordt ingebracht vlak bij de centrale zenuwen. Alleen in ervaren handen kunnen de complicaties tot een minimum worden herleid. 

Vóór het plaatsen van de epidurale wordt vocht toegediend via een infuus om te voorkomen dat de bloeddruk te sterk daalt na het toedienen van de pijnstillers. De anesthesist prikt terwijl u op uw zij ligt of voorovergebogen zit. Eerst wordt de huid van de rug ontsmet met een ontsmettingsmiddel. Dat voelt een beetje koud aan. Vervolgens wordt de huid ter hoogte van de insteekplaats plaatselijk verdoofd. Dit geeft plaatselijk een prikkelend en brandend gevoel. Daarna wordt met een speciale lange naald een ruggenprik uitgevoerd tussen twee ruggenwervels. U moet uw rug zo bol mogelijk maken en uw lichaam zo stil mogelijk houden, zodat de ruimte tussen de ruggenwervels zo goed mogelijk bereikbaar is. De epidurale ruimte wordt opgezocht. Als deze plaats gelokaliseerd is, wordt een fijn buisje doorheen de naald opgeschoven tot in de epidurale ruimte. De naald wordt verwijderd en het buisje blijft ter plaatse. Het buisje wordt goed vastgekleefd aan de rug om te vermijden dat het verschuift. Via dit buisje wordt de verdoving ingespoten. Het buisje wordt aangesloten op een pomp waardoor met tussenpozen of continu een dosis verdovingsvloeistof kan worden toegediend.

Het duurt ongeveer 5 tot 15 minuten vooraleer de verdoving begint te werken. Na het plaatsen van de epidurale moet u in bed blijven. Tijdens het verdere verloop van de bevalling controleert de vroedvrouw regelmatig de bloeddruk, polsslag en urineproductie. Er wordt op toegezien dat de pijnstilling voldoende is. Ook de conditie van uw baby wordt bewaakt via monitoring.

Het plaatsen van de epidurale gebeurt in de arbeidskamer. Het is belangrijk dat een aantal steriliteitsregels in acht worden genomen. Daarom wordt aan de partner of begeleider gevraagd om plaats te nemen op voldoende afstand van het steriele veld.

Wat is het effect van een epidurale verdoving?

Met de epidurale verdoving wordt beoogd dat u de weeën nog voelt maar geen pijn meer hebt. Het is mogelijk dat u helemaal geen pijn meer hebt tijdens de ontsluitingsfase of tijdens het persen. Soms kunnen de benen slap worden of krijgt u een tintelend gevoel in de buikhuid of in uw benen. Deze symptomen verdwijnen als de verdoving wordt stopgezet. De epidurale pijnstilling heeft bij ongeveer 5% van de vrouwen onvoldoende effect. Dit kan gebeuren doordat het buisje verplaatst is of omdat de verdoving niet sterk genoeg is. Soms is het nodig om opnieuw te prikken. Op het hoogtepunt van een wee kan u toch nog wat druk of een beetje pijn voelen.

Wie komt in aanmerking voor een epidurale verdoving?

Er zijn een aantal medische indicaties waarvoor uw gynaecoloog een ruggenprik kan aanraden bv. wanneer de arbeid te lang gaat duren, vermoeiend wordt en niet vooruit gaat. Bij te ver gevorderde ontsluiting heeft het toedienen van een epidurale meestal geen zin meer en kan het zijn dat de anesthesist beslist om geen epidurale verdoving meer toe te dienen.

Er zijn ook een aantal medische contra-indicaties. Stollingsstoornissen, een lokale infectie van de huid ter hoogte van de insteek- plaats of een allergie op lokaal verdovende middelen laten geen epidurale toe. Afwijkingen van de rug, zoals scoliose of discus hernia, kunnen de plaatsing bemoeilijken, maar sluiten die niet uit. Na bepaalde rugoperaties kan het onmogelijk zijn een epidurale verdoving toe te passen.

Voor- en nadelen van een epidurale verdoving

Het grote voordeel is het wegvallen van de hevige pijn. Dit gaat gepaard met de afname van stress en spanning en daardoor een betere relaxatie. U kan de arbeid en de bevalling zonder uitputting en bewust meemaken en volop meewerken aan en genieten van de geboorte. Een bijkomend voordeel is dat bij een zeer pijnlijke arbeid en bij een traag vorderende ontsluiting, deze versneld kan worden met stimulerende medicatie.

De bijwerkingen en complicaties door de prik kunnen meestal vlot opgevangen worden en door een goede monitoring tot een minimum beperkt blijven. Voor meer informatie verwijzen we door naar het afzonderlijke hoofdstuk over nevenwerkingen en verwikkelingen.

Laatste update 31/07/2018 - team anesthesie